സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി കെട്ടിപ്പടുത്ത നൂറുകണക്കിന് അണക്കെട്ടുകളും വൈദ്യുത നിലയങ്ങളും യാതൊരു മടിയുമില്ലാതെ പൊളിച്ചുനീക്കുകയാണ് ചൈന. അവിശ്വസനീയമെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, ഇതാണ് ഇപ്പോൾ യാങ്‌സി നദിയുടെ ജീവനാഡിയായ റെഡ് റിവറിൽ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
റെഡ് റിവറിലെ 357 അണക്കെട്ടുകളിൽ 300 എണ്ണവും, 373 ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത നിലയങ്ങളിൽ 342 എണ്ണവും പൊളിച്ചുമാറ്റി, പ്രകൃതിക്ക് വലിയൊരു കൈത്താങ്ങായി മാറിയിരിക്കുകയാണ് ചൈനീസ് സർക്കാർ.അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി അതിവേഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യമാണ് ചൈന.
നഗരങ്ങളും വ്യവസായങ്ങളും അതിവേഗം വളർന്നു, ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾ കുതിച്ചുയർന്നു. ഈ കുതിച്ചുയരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി, രാജ്യത്തെ നദികളിൽ വൻതോതിൽ അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചു. യാങ്‌സി നദിക്ക് കുറുകെ ആയിരക്കണക്കിന് അണക്കെട്ടുകൾ ഉയർന്നപ്പോൾ,
വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം വർധിച്ചെങ്കിലും നദിയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്കാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ശ്വാസം മുട്ടിപ്പോയത്. അനിയന്ത്രിതമായ ഈ നിർമ്മാണങ്ങൾ നദികളുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും, ജലജീവികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ താറുമാറാക്കുകയും ചെയ്തു.റെഡ് റിവർ പോലുള്ള നദികൾ, ഒരുകാലത്ത് മത്സ്യസമ്പത്തിന് പേരുകേട്ടതായിരുന്നു.
ഇവ അനേകം തദ്ദേശീയ മത്സ്യവർഗ്ഗങ്ങളുടെയും മറ്റ് ജലജീവികളുടെയും പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. എന്നാൽ അണക്കെട്ടുകൾ വന്നതോടെ ഈ നദികളുടെ ജീവൻ തന്നെ അപകടത്തിലായി. അണക്കെട്ടുകൾ മത്സ്യങ്ങളുടെ ദേശാന്തര യാത്രകളെ തടസ്സപ്പെടുത്തി. മുട്ടയിടാനും കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനുമുള്ള അവയുടെ സ്വാഭാവിക പാതകൾ ഇല്ലാതായി.
പല നദീഭാഗങ്ങളും വറ്റിവരണ്ടു, ഇത് മത്സ്യങ്ങളെയും മറ്റ് ജലജീവികളെയും കൂട്ടത്തോടെ ഇല്ലാതാക്കി. ജൈവവൈവിധ്യത്തിന് ഇത് കനത്ത തിരിച്ചടിയായി.ഈ നാശത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവാണ് യാങ്‌സി സ്റ്റർജൻ എന്ന കൂറ്റൻ മത്സ്യം. ഒരു കാലത്ത് യാങ്‌സി നദിയിൽ ധാരാളമായി കണ്ടിരുന്ന ഈ മത്സ്യം, അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണം മൂലം വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തി.
2022-ൽ, ഈ മത്സ്യത്തിന് ‘വംശനാശം സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു’ എന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് ചൈനീസ് അധികൃതർക്ക് ഈ അണക്കെട്ടുകൾ വരുത്തിവെച്ച ദൂരവ്യാപകമായ പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കാനും കാര്യമായ നടപടികൾ കൈക്കൊള്ളാനും പ്രേരണയായത്.
ഇത് പ്രകൃതിക്ക് സംഭവിച്ച ദുരന്തമാണെന്നും, വികസനം പാരിസ്ഥിതിക സന്തുലിതാവസ്ഥയെ ഇല്ലാതാക്കരുതെന്നും അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.ഈ തിരിച്ചറിവാണ് 2020-ൽ റെഡ് റിവർ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിടാൻ ചൈനീസ് സർക്കാരിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം അണക്കെട്ടുകൾ പൊളിച്ചുനീക്കി,
നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്ക് പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. കേവലം അണക്കെട്ടുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റുക എന്നതിലുപരി, നദിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക സന്തുലിതാവസ്ഥ പൂർണ്ണമായി വീണ്ടെടുക്കുക എന്ന വിശാലമായ ലക്ഷ്യവും ഈ പദ്ധതിക്കുണ്ടായിരുന്നു.നദിയിലെ മത്സ്യസമ്പത്തിലും മറ്റ് ജലജീവികളുടെ എണ്ണത്തിലും ഗണ്യമായ വർദ്ധനവ് രേഖപ്പെടുത്തി.
നദിയുടെ ജൈവവൈവിധ്യം പതിയെ വീണ്ടെടുക്കാൻ തുടങ്ങി.ഈ പദ്ധതി കേവലം റെഡ് റിവർ എന്ന ഒരു നദിക്ക് മാത്രമുള്ളതല്ല, മറിച്ച് യാങ്‌സി നദീതടത്തിലെ മൊത്തം പാരിസ്ഥിതിക പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണിത്. ഈ വലിയ പാരിസ്ഥിതിക മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി, യാങ്‌സി നദീതടത്തിൽ 10 വർഷത്തെ മത്സ്യബന്ധന നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇത് മത്സ്യസമ്പത്ത് വർധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ, മണൽ ഖനനത്തിനുള്ള കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളും ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. മണൽ ഖനനം നദിയുടെ അടിത്തട്ടിനെ നശിപ്പിക്കുകയും, ജലജീവികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണ്.
ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ഘടനയും ആവാസവ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതൊരു വിപ്ലവകരമായ തീരുമാനമാണ്. കാരണം, വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തേക്കാൾ പ്രകൃതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ചൈന മുൻഗണന നൽകി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക ശക്തികളിലൊന്നായ ചൈന,
വികസനത്തിന് വേണ്ടി പരിസ്ഥിതിയെ ബലി കഴിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറി, സുസ്ഥിര വികസനത്തിലേക്ക് ചുവടുമാറ്റാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ഈ നടപടിയിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു. ഇത് മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരു മാതൃകയാണ്.
